Speelzand en knutselzand worden vaak als onschuldig speelgoed gezien. Recente berichtgeving laat zien dat dit niet altijd vanzelfsprekend is. In dit artikel lees je welke producten zijn genoemd en wat dit betekent voor ouders.

De afgelopen week is er in Nederland en België aandacht geweest voor berichten over asbest in speelzand voor kinderen. Uit onderzoek blijkt dat in een aantal speel- en knutselzandproducten asbestdeeltjes zijn aangetroffen. Deze producten worden vaak binnenshuis gebruikt door jonge kinderen. Het is logisch dat deze berichtgeving vragen oproept bij ouders. In dit artikel leggen we uit wat er precies is ontdekt, welke producten zijn genoemd en wat je als ouder op dit moment kunt doen.

Update: dit artikel is bijgewerkt op 11 februari 2026 op basis van de meest recente berichtgeving.

Wat is er precies aan de hand?

Uit onderzoek waarover recent is bericht in de media, blijkt dat in een aantal speelzand- en knutselzandproducten niet-hechtgebonden asbest is aangetroffen. Dit is een vorm van asbest waarbij vezels makkelijker kunnen vrijkomen wanneer het materiaal wordt gebruikt of verplaatst.

Asbest staat bekend als een stof die schadelijk kan zijn voor de gezondheid wanneer vezels worden ingeademd, vooral bij langdurige of herhaalde blootstelling. Deskundigen geven aan dat het risico bij incidenteel gebruik beperkt is, maar benadrukken tegelijkertijd dat asbest niet thuishoort in speelgoed of knutselmateriaal voor kinderen. De berichtgeving richt zich specifiek op binnen-speelzand en decoratief knutselzand. Op dit moment zijn er geen aanwijzingen dat regulier zandbakzand voor buiten hierbij betrokken is.

Deze producten bevatten asbest

Volgens berichtgeving van De Morgen (demorgen.be) en de officiële Belgische instanties is in de onderstaande producten asbest aangetroffen. Veel van deze producten worden ook online verkocht in Nederland, waardoor Nederlandse ouders extra alert kunnen zijn bij dezelfde producten.

Heb je één van deze producten in huis, dan is het verstandig om het gebruik voorlopig te stoppen.

Wat kun je als ouder nu doen?

Het is belangrijk om te benadrukken dat het hier gaat om een specifieke groep producten, en niet om speelzand in het algemeen. Toch is het verstandig om op dit moment zorgvuldig om te gaan met speel- en knutselzand dat binnenshuis wordt gebruikt.

• Gebruik binnen-speelzand en knutselzand voorlopig niet.
• Bewaar het materiaal in een afgesloten zak of doos, buiten bereik van kinderen.
• Ruim eventueel achtergebleven zand op met een vochtige doek (niet stofzuigen!).
• Neem contact op met de verkoper of fabrikant voor aanvullende informatie.
• Houd berichtgeving van officiële instanties en consumentenorganisaties in de gaten.
• Gekleurd zand, knutselzand en uit voorzorg ook kinetisch zand: België neemt dit type zand mee in hun waarschuwingen. Nederlandse analyses bevestigen tot nu toe vooral gekleurd/knutselzand, maar voorzichtigheid is verstandig.

Veelgestelde vragen over asbest in speelzand

Is al het speelzand gevaarlijk?
Nee. De berichtgeving gaat over specifieke speel- en knutselzandproducten. Er zijn momenteel geen aanwijzingen dat al het speelzand onveilig is.

Gaat het ook om zandbakzand voor buiten?
Nee. Regulier zandbakzand voor buiten wordt in deze onderzoeken niet genoemd.

Gaat het ook om kinetisch zand?
Sommige Belgische waarschuwingen noemen ook kinetisch zand in hun lijst van producten waarvoor ouders voorzichtigheid wordt aangeraden, uit voorzorg vanwege lopend onderzoek naar asbest in speelzandproducten. In Nederlandse media‑onderzoeken werd echter vooral gekleurde speelzand- en knutselzandproducten getest en daar zijn daadwerkelijk asbestdeeltjes aangetroffen. Voorlopig is er geen officiële bevestiging dat bekende merk-kinetisch zandproducten in Nederland asbest bevatten, maar uit voorzorg adviseren sommige instanties om ook hiermee voorzichtig te zijn. Bij twijfel kun je het beste contact opnemen met de fabrikant of leverancier van het product voor aanvullende informatie.

Wat als mijn kind al met dit zand heeft gespeeld?
Deskundigen geven aan dat het risico bij kortdurend of incidenteel gebruik klein is. Bij twijfel kun je altijd contact opnemen met je huisarts voor advies.

Zijn er terugroepacties?
Dit verschilt per verkoper en fabrikant. Het is verstandig om contact op te nemen met de winkel waar het product is gekocht en de berichtgeving te blijven volgen.

Wat dit betekent voor jou als ouder

Wanneer het gaat om producten die bedoeld zijn voor kinderen, is het logisch dat ouders alert zijn. Tegelijkertijd kan berichtgeving als deze ook onzeker maken. Het is daarom goed om te weten dat het hier gaat om een afgebakende groep producten, en niet om speelzand in het algemeen. Door geïnformeerd te blijven en bewust om te gaan met de producten die je in huis hebt, kun je als ouder weloverwogen keuzes maken. Dat geeft rust, ook wanneer niet alles meteen duidelijk is.

Liefs,

Diana